Procesy związane z rozmnażaniem się rozmaitych organizmów różnią się ogromnie, niemniej istnieją dwa podstawowe typy rozrodu - bezpłciowy i płciowy. W rozmnażaniu bezpłciowym uczestniczy tylko jeden osobnik rodzicielski, który w wyniku podziału lub pączkowania wytwarza co najmniej dwa nowe osobniki (lub więcej) o cechach dziedzicznych identycznych z cechami rodzica. Rozmnażanie bezpłciowe może występować nawet u najwyżej uorganizowanych zwierząt; powstawanie bliźniąt jednojajowych (identycznych) w wyniku rozszczepienia się jednej zapłodnionej komórki jajowej jest właśnie procesem tego rodzaju. W rozmnażaniu płciowym biorą udział dwa osobniki rodzicielskie, z których każdy dostarcza wyspecjalizowanej komórki płciowej - gamety (plemnik lub jajo); gamety łączące się tworzą zygotę, czyli zapłodnioną komórkę jajową. Jajo jest dużą i nieruchliwą komórką zawierającą substancje zapasowe, które służą do odżywiania rozwijającego się zarodka po zapłodnieniu. Plemniki są zwykle małe i bardzo ruchliwe; dzięki temu, iż są zaopatrzone w witkę, mogą aktywnie poruszać się w kierunku jaja. Biologiczna korzyść rozmnażania płciowego polega na tym, iż wskutek zachodzącej rekombinacji najlepszych cech dziedzicznych obojga rodziców potomstwo może być bardziej żywotne niż każdy z osobników rodzicielskich. Dzięki rozmnażaniu płciowemu ewolucja może przebiegać szybciej i wydajniej niż w przypadku rozmnażania bezpłciowego.